Verslag excursie naar De Tuut in Appeltern en het Zwanenbroedershuis en de Sint Jan te 's Hertogenbosch 2017

woensdag 31 januari 2018

Op 30 september 2017 vertrokken wij met een niet geheel gevulde bus op tijd vanaf het Moreelsepark in Utrecht. De tocht verliep volgens schema totdat een onverwachte afsluiting van de A15 richting Tiel chauffeur Adriaan dwong een andere route te kiezen. Via allerlei binnenwegjes die het gemiddelde PUG-lid niet vaak zal betreden trokken we door het fraaie rivierenlandschap van Vijfherenlanden en Bommelerwaard. Wel viel op dat dit mooie landschap in de buurt van nederzettingen danig verstoord was door een wildgroei van bedrijfsgebouwen. Ach ja, de moderne tijd, net wat u zegt.

Door de omweg arriveerden we een half uur te laat bij het prachtig gerestaureerde stoomgemaal De Tuut in Appeltern. Tijdens de koffie met appelgebak verzorgde de heer Kuindersma als een volleerd cabaretier een lezing over waterschappen in het algemeen en het waterschap Rijn en Maas in het bijzonder. De historische achtergrond van deze instellingen werd slechts even aangestipt, maar de bijdrage die ieder van ons kan leveren aan de inkomsten van het waterschap door bepaalde hygiënische activiteiten werd uitvoeriger benadrukt. Helaas kon de uiterst interessante verzameling stoommachines en andere motoren door tijdgebrek maar vluchtig bekeken worden. Een langduriger bezoek op individuele basis is zeker aan te raden.

Vervolgens werd op weg naar Den Bosch een tussenstop gemaakt bij wegrestaurant Nuland voor de lunchpauze; deze lunch was uitstekend verzorgd.

In Den Bosch werd het gezelschap in twee groepen gesplitst; een groep ging naar het Zwanenbroedershuis en de andere  kreeg een rondleiding in en om de Sint Janskathedraal. Hierna wisselden de groepen.

Het Zwanenbroedershuis huisvest sinds 1483 de in 1318 opgerichte en nu nog steeds bestaande Illustre Lieve Vrouwe Broederschap. We kregen daar een zeer deskundige en met groot enthousiasme gebrachte uiteenzetting over doel, structuur en activiteiten van deze Broederschap. Opmerkelijk was de mededeling dat het aantal broeders tegenwoordig begrensd wordt door brandweervoorschriften. Het bezoek werd besloten met een rondleiding door het gebouw en bezichtiging van de collectie kunstvoorwerpen uit het bezit van de Broederschap.

Bij de excursie in en om de kathedraal onder leiding van een gids werd eerst veel aandacht besteed aan de historische en bouwkundige aspecten. Dat zo'n bouwwerk nooit af is blijkt wel uit het feit dat bij de laatste restauratie als ornament een engel in spijkerbroek en met mobiele telefoon is toegevoegd. Na deze restauratie is het inwendige van de kathedraal veel lichter geworden wat voor veel Bosschenaren afbreuk heeft gedaan aan de mysterieuze sfeer in de kerk, maar wat voor toeristische bezoekers het voordeel heeft dat allerlei dingen veel beter te zien zijn. Het in 1965 aangebrachte gebrandschilderde raam is van een verbluffende schoonheid. Dat er ook in de middeleeuwen al heel wat technisch vernuft te pas kwam bij de bouw van zo'n reusachtig project blijkt uit de constructie van de zware doopvont.

Tot slot van de excursie was er een borrel met hapjes in Silva Dulcis. In een geanimeerd samenzijn konden we ons onderdompelen in de vermaarde Bourgondische Bossche sfeer.

Een zeer geslaagde excursie waarvoor de organisatoren zeker onze dank verdienen!

M.J. Renne