Lustrum 250 jaar PUG


Medaille van het P.U.G. 1780
(naar het stempel door B.C. van Calker te Zyst)


  

PUG in 2023:
Cultuur en Wetenschap in Utrecht

Op 22 januari 2023 bestaat het PUG 250 jaar. Een dergelijk jubileum geeft aanleiding om rekenschap af te leggen, om tot reflectie te komen en om een toekomst uit te stippelen. De directie stelt voor om in 2023 zowel terug te blikken als vooruit te kijken en om daarbij het eerste minder accent te geven dan het laatste. Dat betekent dat we gepaste aandacht zullen geven aan ons eigen verleden en aan de interne viering van dit jubileum. We zullen echter de nadruk leggen op de huidige culturele situatie en op de rol die het PUG daarin, nu en in de toekomst, kan spelen.
Om de gedachtevorming over dat laatste te stimuleren gebruiken we het instrument van de prijsvraag. In het verleden heeft het PUG, net als andere 18e- en 19e-eeuwse genootschappen, regelmatig prijsvragen uitgeschreven. Veelal betrof het praktische problemen op het terrein van economische bedrijvigheid, volksgezondheid, onderwijs, stedenbouw, waterhuishouding, openbaar vervoer en meer van dergelijke nutsactiviteiten. Gevraagd werd om rationele oplossingen aan te dragen, geschraagd door wetenschappelijke kennis.
In die traditie schrijft het PUG ter gelegenheid van zijn 250-jarig bestaan in 2023 een eigentijdse prijsvraag uit, met als samenhangend thema “Cultuur en Wetenschap in Utrecht”. We willen dit doen in samenwerking met andere Utrechtse organisaties. De bedoeling is dat de prijsvraag werkt als katalysator van meningsvorming rond centrale thema’s, waarvan de oplossing door participerende burgers verder gebracht kan worden.

Relatie tot Utrecht 900 Jaar
Nu wil het geval dat een vergelijkbaar thema in 2022 centraal wordt gesteld in de viering van Utrecht 900 Jaar. Een megaproject dat in het kader van 900 jaar stadsrechten ook terugblikt, maar – net als wij - vooral vooruit wil kijken. Het gemeentelijke programma richt zijn aandacht op tal van aspecten van het leefmilieu in Utrecht: economisch, ecologisch, sociaal-cultureel. Het budget ligt tussen de 14 en 18 miljoen Euro.
De directie meent dat er ondanks dit culturele geweld ook in 2023 ruimte blijft voor nieuwe bespiegelingen over verleden, heden en toekomst van Utrecht. Meningsvorming over maatschappelijke kwesties houdt immers nooit op. Dat maakt een gedachtewisseling door middel van een prijsvraag met bijbehorende symposia zinnig. Wel lijkt het verstandig om hier een eigen ingang te zoeken. Dat is vooral de specifieke verbinding van cultuur met wetenschap. Ten tweede zullen we meer dan bij Utrecht 900 Jaar het geval is, de aandacht richten op de provincie als geheel.

Het programma PUG in 2023
Eén onderdeel van het programma is een historische terugblik als aanloop naar actuele bespiegelingen. Geen gedenkboek in strikte zin, maar een historisch essay, dat uitzicht geeft op de hoofdmoot van het 2023-programma: een gedachtewisseling over actuele Utrechtse problematiek. Onze specifieke ingang is die van de relatie tussen cultuur en wetenschap. Wetenschap heeft invloed op de culturele omgeving door het vormgeven van de leef- en werkomgeving, onder meer door de realisatie van materiële, infrastructurele kunstwerken. Dat heeft implicaties voor behoud en beheer van erfgoed. Nieuwe culturele uitingen kunnen er toe bijdragen om behoud en vernieuwing niet alleen met elkaar te verzoenen, maar ook te dynamiseren tot nieuwe verbanden en raamwerken en de daarop volgende symposia. Deze en dergelijke thema’s bieden een ruim veld dat we nader zullen moeten omschrijven.
Toespitsing is ook nodig in zake de vorm van de prijsvraag, van het gewenste deelnemersveld en van het beoogde publieke effect. Voor dat laatste moet weer nagedacht worden over geschikte instrumenten. Dat kunnen symposia zijn, een interactief debat of andersoortige activiteiten. Hiervoor zullen we samenwerking zoeken met relevante organisaties en personen.