Lezing Alexandra van Dongen: De tastbare wereld van Johannes Vermeer Huisraad als schildersmodel

dinsdag 28 april 2026

Van een eenvoudig wilgentenen broodmandje tot een bijzonder teak- en ebbenhouten juwelenkistje gemaakt in India: de Delftse kunstschilder Johannes Vermeer (1632-1675) beeldde uiteenlopende huiselijke gebruiksvoorwerpen af in zijn werk. Kunsthistorica en museumconservator Alexandra van Dongen bracht voor het eerst de kennis over en tastbare voorbeelden van Vermeer’s befaamde rekwisieten bijeen in haar recent verschenen publicatie: De tastbare wereld van Johannes Vermeer. Huisraad als schildersmodel (november 2025). Nauwkeurige identificatie van zowel functioneel als decoratief huisraad, zoals kookgerei, serviesgoed, meubilair, en specifieke door Vermeer uitgebeelde objecten zoals een koperen kroonluchter en een muntgewichtdoos bieden een verrassend perspectief op de ontstaansgeschiedenis van Vermeers oeuvre. Alexandra’s onderzoek naar het object als schildersmodel is onderdeel van een langlopend project dat ze bij Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam ontwikkelde, genaamd ALMA: Art Linked to Material Artefacts.

Alexandra van Dongen (Leiden 1961) is sinds 1992 conservator historische vormgeving van  Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, waar ze vanaf 1986 werkzaam is. In 2022 publiceerde ze haar boek Dichter bij Vincent. Alledaagse voorwerpen in het werk van Vincent van Gogh, waarmee ze in 2024 de Mr. J.W. Frederiksprijs won.

Meer foto's: